دولت، واسطه، واردکننده؛ ترتیب میزان سود در واردات خودرو!

سایت ثبت سفارش خودرو باز شد
با اعلام تعرفه های جدید خودروهای وارداتی، می توان گفت دیگر بسیاری از مردم فهمیدند که سود اصلی واردات خودرو به چه کسانی می رسد!

پیش از این، واردات خودروهای مختلف با تعرفه های قدیم همیشه حاشیه ها و گمانه زنی هایی را داشت که بالاخره در ورود یک خودرو به بازار، کدام شخص حقوقی و یا حقیقی بیشترین سود را می برد؟ بسیاری معتقد بودند که در واردات خودرو به سبک گذشته و با تعرفه های کمتر از ۶۰ درصد، اکثر سود واردات خودرو به شرکت های واردکننده می رسد. وقتی هم که واردات خودرو به صورت انحصاری در اختیار شرکت های رسمی و ثبت شده قرار گرفت، مشخص شد که در حقیقت درآمد یک شرکت خودرویی از واردات خودرو تا چه حدی می تواند رشد کند. برخی دیگر معتقد بودند که در واردات یک خودرو به بازار، واسطه ها و دلالان هستند که بیشترین سود را می برند. اما این فرضیه هیچگاه به صورت کامل قابل تایید نبود. زیرا همیشه مثال نقضی وجود داشت و بسیاری از خودروها در بازار آزاد با اختلاف قیمتی چندانی با شرکت معامله نمی شدند و گاهی عدد بازار کمتر از بهای رسمی شرکت واردکننده بود. برخی دیگر معتقد بودند که بیشترین سود از واردات خودرو در گذشته، به دولت می رسید. با اینکه در آن دوران تعرفه واردات کمتر از ۴۰ درصد بود، اما هزینه های جاری برای ورود خودرو که توسط ارگان ها و نهادها دریافت می شد، راهی برای کسب درامد زیرمجموعه هایی از دولت بود که هزینه سربار قوه مجریه را کاهش می داد. برای همین می توان این دسته از افراد می گفتند که سود واقعی واردات خودرو، در اصل برای دولت است.

اما با اعلام تعرفه واردات جدید، مشخص شد که بیشترین سود از ورود خودروهای خارجی به کشور، به حساب دولت می رود. اگر به عبارت ساده بخواهیم این مسئله را بگوییم به سراغ یک مثال می رویم. وقتی یک خودرو وارداتی در مرحله خرید از کمپانی مادر، برای طرف ایرانی ۱۰۰ میلیون تومان تمام می شود، با توجه به حجم موتور خودرو ۵۵ تا ۹۵ میلیون تومان باید عوارض گمرکی برای آن پرداخت شود و این یعنی که این مبلغ به حساب دولت می رود و به عنوان درآمد حاصله از گمرک و ورود کالا محاسبه می گردد. حال در این میان شرکت واردکننده باید به غیر از هزینه گمرکی، فیش های مختلف هلال احمر، ۱۰% شماره گذاری خودرو بنزینی، اسقاط خودرو، عوارض و… را بپردازد. این یعنی برای یک خودرو ۱۰۰ میلیون تومانی، احتمالا شرکت واردکننده باید با توجه به معیارهای مقرر، ۲ تا ۸ خودرو اسقاط کند و با جمع هزینه های شماره گذاری و…، در بهترین حالت حدود ۱۵ تا ۳۰ میلیون تومان دوباره برای ورود خودرو خرج کند. به عبارت ساده، تا اینجای کار احتمال دارد که خودرو ۱۰۰ میلیون تومانی شرکت واردکننده، برایش پیش از عرضه به مشتری ۲۲۵ میلیون تومان هزینه داشته باشد که ۱۲۵ میلیون تومان آن بابت عوارض گمرکی و هزینه های جاری به حساب دولت و نهادهای دولتی واریز شده است و تنها هزینه خودرو اسقاط است که می توان گفت ربط آنچنانی به دولت و رفع هزینه های سربار آن ندارد. حال هزینه های انبارداری، حمل و نقل، بیمه، ترخیص کار و… را محاسبه کنید و فرض کنید که این خودرو ۱۰۰ میلیون تومانی در نهایت برای یک شرکت واردکننده حدود ۲۳۵ میلیون تومان تمام می شود. حال شرکت واردکننده برای سودآور بودن سرمایه خوابیده خود در کار، پرداخت حقوق کارکنان، هزینه ضمانت گارانتی و… برای این خودرو ۲۳۵ میلیون تومانی سود حدود ۵۰ میلیون تومان را در نظر می گیرد و قیمت رسمی آن را ۲۸۵ میلیون تومان اعلام می کند. در اینجاست که مالیات بر ارزش افزوده به بهای رسمی خودرو اضافه می شود و حدود ۲۸ میلیون تومان دیگر باید به حساب دولت واریز شود. یعنی خودرو ۲۸۵ میلیون تومانی به عددی حدود ۳۱۳ میلیون تومان می رسد. حال در این میان می بینیم که یک خودرو با این قیمت تمام شده، سودی بیش از ۱۵۰ میلیون تومان را برای دولت و زیرمجموعه های آن داشته و سود شرکت واردکننده با تمام مسائل و دردسرها حدود ۵۰ میلیون تومان شده است. به عبارت ساده در بسیاری موارد، ارگان های دولتی از واردات خودرو سه برابر بیشتر از شرکت واردکننده سود می برند. در این میان هستند دلالان و نمایشگاه دارانی که تنها با داشتن سرمایه قابل توجه به سراغ خرید خودرو از شرکت های واردکننده می آیند و می توانند برای یک خودرو ۳۱۳ میلیون تومانی، در مدت کوتاهی سودی حدود ۲۰ تا ۷۰ میلیون تومان را دریافت کنند. در بسیاری از موارد اگر نسبت سود دلالان در سال را با سود شرکت های واردکننده مقایسه کنیم، می بینیم که در اکثر مواقع در انتهای یک سال کاری، درصد سود یک نمایشگاه دار و یا دلال از فروش یک محصول وارداتی بیشتر از شرکت واردکننده رسمی بوده است. برای همین است که امروز می گوییم، در واردات خودرو بیشترین سود به دولت و نهادهای ذیربط می رسد و بعد دلالان هستند که میزان سود بیشتری را می برند و در نهایت کمترین سود به شرکت واردکننده می رسد.
حال در نظر بگیرید که به تازگی مطرح شده تا مالیات بر سود واردکنندگان خودرو به میزان محسوسی افزایش پیدا کند و این یعنی دوباره قرار است که سهم دولتی ها از سود واردات خودرو افزایش پیدا کند. اما همیشه در کنفرانس های خبری و رسمی اعلام می شود، این واردکنندگان خودرو هستند که سود زیادی را به جیب می زنند و قیمت خودرو را افزایش می دهند و همیشه مطرح می شود که نهادهای ذیربط به دنبال کاهش بهای خودرو هستند.

گروه مستند اسب بخار